Nieuwe aanpak voor waterbeheer: ‘Elke druppel telt’ helpt grondeigenaren in natte en droge tijden

Het programma ‘Elke druppel telt’, dat in 2018 is gestart om de toenemende droogteproblematiek aan te pakken, blijft zich ontwikkelen. Steeds meer grondeigenaren melden zich aan voor advies en ondersteuning, zelfs in jaren waarin er juist sprake is van veel regenval. Het initiatief, dat zich richt op het vinden van een balans tussen water vasthouden en water afvoeren, wint nog altijd aan populariteit. Naast de groei in deelnemers, wordt er ook steeds meer onderzoek gedaan en nieuwe kennis vergaard om efficiëntere en duurzamere oplossingen te bieden.

Minder diepe sloten voor beter waterbeheer

Een van de nieuwe methoden binnen het programma is het verondiepen van sloten. Dit betekent dat de bodem van een sloot hoger komt te liggen, zodat water minder snel wordt afgevoerd en meer in de bodem kan worden vastgehouden. Op die manier blijft er langer water beschikbaar voor landbouw en natuur, vooral op zandgronden die vaak kwetsbaar zijn voor droogte. Zo wordt er beter omgegaan met de beschikbaarheid van water in periodes van schaarste.

Een recent voorbeeld van deze aanpak is te zien bij melkveehouder Wilbert Kobus, waar het verondiepen van de sloot op zijn land in Barlo (gemeente Aalten) is uitgevoerd. Deze maatregel zorgt ervoor dat het water niet direct de sloot in loopt, maar juist meer tijd krijgt om in de bodem te trekken. Kobus merkt het verschil: “De afgelopen droge jaren hebben me aan het denken gezet. Door water vast te houden, bleef mijn land veel groener tijdens de droogte. Samen met het waterschap hebben we gekeken naar hoe we dit nog beter konden doen, en het aanpassen van de sloot bleek een goede stap.”

Maatwerk voor elk gebied

Hoewel het verondiepen van sloten op sommige plekken goed werkt, benadrukt het programma dat elke maatregel moet worden afgestemd op het specifieke gebied. Niet overal kan hetzelfde worden toegepast, omdat er altijd een risico bestaat op wateroverlast bij hevige regenval. Daarom wordt er in het programma nauw samengewerkt met grondeigenaren om te bepalen welke aanpak het beste past bij hun land. Dit maatwerk is essentieel om zowel droogte als wateroverlast effectief aan te pakken.

Gedeelde kennis en ervaring

Een belangrijk onderdeel van ‘Elke druppel telt’ is het delen van kennis tussen de grondeigenaren en de betrokken experts. In het veld wordt bijvoorbeeld bodemonderzoek gedaan, maar ook de ervaringen van de grondeigenaren zelf spelen een grote rol in het vinden van oplossingen. Zij kennen hun land immers het beste. Door deze samenwerking worden niet alleen op korte termijn verbeteringen doorgevoerd, maar leren de deelnemers ook hoe ze hun land in de toekomst beter kunnen voorbereiden op zowel natte als droge periodes.

Tot en met juni 2024 hebben zo’n 650 grondeigenaren zich aangesloten bij het programma. Deelnemers zijn onder meer agrarische bedrijven, natuurbeheerders en particuliere landeigenaren. Veel van hen blijven betrokken en komen regelmatig terug voor nieuwe stappen richting een klimaatbestendig watersysteem.

Balans tussen droogte en wateroverlast

Hoewel ‘Elke druppel telt’ in eerste instantie werd ontwikkeld om de droogte te bestrijden, hebben de afgelopen jaren duidelijk gemaakt dat er ook een goede afvoer van overtollig water nodig is. Een nat jaar zoals 2024 heeft laten zien dat waterbeheer in Nederland voortdurend om flexibiliteit vraagt. Er moet een balans gevonden worden tussen het vasthouden van water in droge periodes en het afvoeren ervan in tijden van overvloed.

Het programma blijft zich daarom richten op het creëren van deze balans, waarbij oplossingen worden ontwikkeld die beide situaties kunnen aanpakken. Door samen te werken en kennis te delen, wordt gewerkt aan een toekomstbestendig watersysteem dat veerkrachtig is in zowel natte als droge jaren.